"Het gaat erom om via je zintuigen dingen op te pikken - de ene impuls brengt je naar de andere"
Interview met Anneliese Billen en Cato Gys over 'kunstgeschiedenis voor kleuters'
De voorbije twee weken gingen Anneliese Billen en Cato Gys aan de slag met kleuters. In vier workshops onderzochten ze de kunstgeschiedenis, niet door de kleuters op een theoretische manier te onderwijzen maar door samen met hen zintuiglijk te beleven. Anneliese en Cato kropen daarvoor zelf in de huid van een kleuter. Dat blijven ze het komende jaar doen, met de intentie om op het MoMeNTfestival van 2026 in première te gaan met wat het dan geworden is.
Anneliese: “Kunstgeschiedenis is een vak dat vrij theoretisch benaderd wordt. Dat is onzin. Het aanbod van materialen en techniek die in een cultuur aanwezig is, bepaalt welke kunst er gemaakt wordt.”
Cato: “Kinderen hebben van nature een onderzoeksmethode. Ze proberen en zien wat wel en niet werkt. Zonder hard op voorhand na te denken, komen ze al doende tot conclusies.”
Anneliese: “Op school worden kleuters in een heel onnatuurlijke setting gezet. Ze krijgen dingen opgelegd. Er worden hoeken gemaakt waar ze moeten binnenblijven. Wij geven geen regels.”
Cato: “In één van de workshops gingen we aan de slag met natuurmateriaal – zand, klei, stokken, houtskool, riet, stro. Het lag er allemaal apart. We vroegen ons af: zouden ze zelf conclusies maken door de dingen te combineren?”
Anneliese: “Om hen te prikkelen, doen wij hen na en spelen we zelf kleuters. Als we toekomen bijvoorbeeld, zijn we eerst heel verlegen. De kleuters accepteren ons heel makkelijk in die rol. Soms vragen ze zelfs: “Waar is de juf? Wanneer begint het?” Ondertussen proberen wij als een kleuter impulsmatig aan de slag te gaan. Ze kijken welke materialen wij gebruiken, kiezen er zelf eentje uit en zijn daar blij mee. Volwassenen daarentegen willen eerst nadenken, overleggen hoe ze het gaan aanpakken en regels maken. Ze zitten ook vol oordeel en vinden zelden iets goed genoeg.”
Cato: “Tijdens het ‘toonmoment’ tonen we het kunstwerk dat de kleuters gemaakt hebben tijdens de workshop en nodigen we de volwassenen uit om exact hetzelfde te maken. Zonder verdere informatie. We willen hen op die manier prikkelen om dezelfde mechanismen in hun hoofd opnieuw te activeren. Het gaat erom om via je zintuigen dingen op te pikken, om je aandacht te laten trekken door een impuls en die te volgen. De ene impuls brengt je naar de andere.”
Interview: Niels Dewil
